{"id":4772,"date":"2023-12-22T20:23:25","date_gmt":"2023-12-22T17:23:25","guid":{"rendered":"https:\/\/cumemescidi.az\/?p=4772"},"modified":"2023-12-22T20:42:17","modified_gmt":"2023-12-22T17:42:17","slug":"islamda-allah-anlayisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cumemescidi.az\/en\/2023\/12\/22\/islamda-allah-anlayisi\/","title":{"rendered":"\u0130slamda Allah anlay\u0131\u015f\u0131"},"content":{"rendered":"<h6><strong>\u0130slamda Allah anlay\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/h6>\n<h6>\u0130nsanlar\u0131n yaln\u0131z bir m\u0259budu\u00a0 var &#8211; Allah. Allah m\u00fcs\u0259lman m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin m\u0259rk\u0259zidir, onun he\u00e7 vaxt o\u011flu v\u0259 q\u0131z\u0131 olmay\u0131b. Allah \u0259z\u0259li v\u0259 t\u0259kdir &#8211; bunlar Quran\u0131n ilk ay\u0259l\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259ndiyimiz Uca Allah\u0131n \u0259sas x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ridir.<\/h6>\n<h6>Allah\u0131n ad\u0131 iki k\u0259lm\u0259nin birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n yaranm\u0131\u015fd\u0131r: \u201c\u0259l\u201d &#8211; t\u0259yin artikl (bu, o, m\u00fc\u0259yy\u0259n bir obyektin g\u00f6st\u0259ricisi) v\u0259 \u201cilah\u201d &#8211; ibad\u0259t\u0259 layiqdir. H\u0259rfi t\u0259rc\u00fcm\u0259d\u0259 \u201cAllah\u201d ibad\u0259t edil\u0259n dem\u0259kdir.<\/h6>\n<h6>Allah h\u0259r \u015feyi yaradan v\u0259 t\u0259\u015fkil ed\u0259ndir. O,\u00a0 do\u011fulmay\u0131b v\u0259 \u00f6vlad\u0131 olmay\u0131b. M\u00fcs\u0259lman m\u0259budunun\u00a0 unikall\u0131\u011f\u0131 Onun h\u0259r \u015fey\u0259 qadir olmas\u0131d\u0131r. Qurana g\u00f6r\u0259, he\u00e7 kim Allaha b\u0259nz\u0259mir v\u0259 O \u00f6z\u00fcn\u0259 m\u0259zsus x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malikdir. Var olan h\u0259r \u015fey Allahs\u0131z ola bilm\u0259z, O, z\u0259ruri v\u0259 \u0259v\u0259zsizdir.<\/h6>\n<h6>Allah insan \u00fc\u00e7\u00fcn anla\u015f\u0131lmazd\u0131r. Onun mahiyy\u0259ti o q\u0259d\u0259r d\u0259rin v\u0259 geni\u015fdir ki, mahiyy\u0259ti he\u00e7 vaxt insanlara tam olaraq a\u00e7\u0131qlanmayacaq. \u018fsl m\u00fcs\u0259lman \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r \u015fey Allah\u0131n irad\u0259si il\u0259 olur. Allah yarad\u0131lan h\u0259r \u015feyi idar\u0259 ed\u0259n v\u0259 h\u0259r \u015feyi\u00a0 h\u0259r an d\u0259yi\u015fdir\u0259 bil\u0259ndir.<\/h6>\n<h6>Allah\u00a0 m\u0259rh\u0259m\u0259tlidir v\u0259 \u0259dal\u0259tlidir. Birincisi, sadiq b\u0259nd\u0259l\u0259rinin qay\u011f\u0131s\u0131na qalmas\u0131, h\u0259qiqi t\u00f6vb\u0259d\u0259n sonra onlar\u0131n g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 v\u0259 xeyirxah i\u015fl\u0259rd\u0259 onlara k\u00f6m\u0259k etm\u0259si dem\u0259kdir.<\/h6>\n<h6>Allah\u0131n \u0259dal\u0259ti is\u0259 onun g\u00fcnahkarlara m\u00fcnasib\u0259tind\u0259 ifad\u0259 olunur. T\u0259qval\u0131 bir h\u0259yat t\u0259rzi s\u00fcr\u0259n, Allah \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n v\u0259 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda Onun \u0259mrl\u0259rini (h\u00f6k\u00fcml\u0259rini) yerin\u0259 yetir\u0259nl\u0259r, \u00f6ld\u00fckd\u0259n sonra c\u0259nn\u0259tl\u0259 m\u00fckafatlanacaqlar. M\u00f6minl\u0259r\u0259 z\u00fclm ed\u0259n, Allah\u0131n irad\u0259sin\u0259 zidd olan, Quran\u0131n g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259rini pozan dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 Allah\u0131n q\u0259z\u0259bin\u0259 v\u0259 \u0259dal\u0259tli c\u0259zas\u0131na d\u00fc\u00e7ar olacaqlar.<\/h6>\n<h6>Allah dig\u0259r monoteist tanr\u0131lardan f\u0259rqli olaraq insani keyfiyy\u0259tl\u0259r\u0259 yad oland\u0131r. Allah n\u0259 f\u0259rdl\u0259r\u0259, n\u0259 d\u0259 mill\u0259tl\u0259r\u0259 r\u0259\u011fb\u0259t g\u00f6st\u0259rmir. Onun \u0259mrl\u0259rini yerin\u0259 yetir\u0259n h\u0259r k\u0259s\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259tlidir. \u0130st\u0259nil\u0259n irqd\u0259n, mill\u0259td\u0259n olan insan m\u00fcs\u0259lman ola bil\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259, \u0130slamda h\u0259tta \u0259n az\u0131ndan b\u0259zi insan x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rinin Allahda t\u0259c\u0259ss\u00fcm oluna bil\u0259c\u0259yi fikri bel\u0259 k\u00fcfr say\u0131l\u0131r.<\/h6>\n<h6>Allah\u00a0 b\u0259nz\u0259rsiz, \u0259dal\u0259tli v\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259tlidir &#8211; m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n mahiyy\u0259ti v\u0259 daya\u011f\u0131 budur. M\u00fcxt\u0259lif dinl\u0259rd\u0259 ilahi \u0259hdl\u0259rin mahiyy\u0259ti eyni \u015fey\u0259 g\u0259ls\u0259 d\u0259, yaln\u0131z \u0130slam insana b\u00fct\u00fcn z\u0259ruri x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik olan v\u0259 fanil\u0259rl\u0259 he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si olmayan bir Allah t\u0259klif edir.<\/h6>\n<h6><strong>Ad\u0259m v\u0259 Havvan\u0131n (\u0259.s) ne\u00e7\u0259 \u00f6vlad\u0131 var idi? <\/strong><\/h6>\n<h6>Quran\u0131 t\u0259fsir ed\u0259nl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Havvan\u0131n 20 d\u0259f\u0259 \u0259kiz &#8211; o\u011flan v\u0259 q\u0131z d\u00fcnyaya g\u0259tirdiyi q\u0259na\u0259tind\u0259dir. \u0130lk do\u011fulanlar Qabil v\u0259 onun \u0259kiz bac\u0131s\u0131 \u0130klima, ikincisi Habil v\u0259 onun \u0259kiz bac\u0131s\u0131 Lauza olub.<\/h6>\n<h6><\/h6>\n<h6><strong>Qabil v\u0259 Habil<\/strong><\/h6>\n<h6><\/h6>\n<h6>Ad\u0259m (\u0259s)b\u00f6y\u00fck o\u011flu Qabil, ikincisi Habil idi. Onlar bac\u0131lar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 do\u011fulublar. R\u0259vay\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 bac\u0131lar\u0131n biri eyb\u0259c\u0259r, dig\u0259ri is\u0259 g\u00f6z\u0259l idi.<\/h6>\n<h6>Allah-taala Qabil\u0259 Habilin \u0259kiz bac\u0131s\u0131 il\u0259, Habil\u0259 is\u0259 Qabilin \u0259kiz bac\u0131s\u0131 il\u0259 evl\u0259nm\u0259yi \u0259mr etdi.\u00a0 Qabil Habil\u0259 pax\u0131ll\u0131q ed\u0259r\u0259k\u00a0 Allah\u0131n q\u0259rarlar\u0131n\u0131 q\u0259bul etmir\u0259m . Bel\u0259likl\u0259, kafir, inkarc\u0131, fitn\u0259kar v\u0259 m\u0259\u011frur oldu.<\/h6>\n<h6>Qabil Habili vurub \u00f6ld\u00fcrd\u00fc, nahaq qan t\u00f6kd\u00fc. Bundan d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259n d\u0259nizl\u0259rin suyu ac\u0131la\u015fd\u0131, s\u0259hralar, da\u011flar z\u0259lz\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n silk\u0259l\u0259ndi. Bu hadis\u0259 Qurani-K\u0259rimd\u0259 bel\u0259 t\u0259svir edilmi\u015fdir:<\/h6>\n<h6>\u0641\u064e\u0637\u064e\u0648\u0651\u064e\u0639\u064e\u062a\u0652 \u0644\u064e\u0647\u064f\u06e5 \u0646\u064e\u0641\u0652\u0633\u064f\u0647\u064f\u06e5 \u0642\u064e\u062a\u0652\u0644\u064e \u0623\u064e\u062e\u0650\u064a\u0647\u0650 \u0641\u064e\u0642\u064e\u062a\u064e\u0644\u064e\u0647\u064f\u06e5 \u0641\u064e\u0623\u064e\u0635\u0652\u0628\u064e\u062d\u064e \u0645\u0650\u0646\u064e \u0671\u0644\u0652\u062e\u064e\u0640\u0670\u0633\u0650\u0631\u0650\u064a\u0646\u064e\u00a0 \u0641\u064e\u0628\u064e\u0639\u064e\u062b\u064e \u0671\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u063a\u064f\u0631\u064e\u0627\u0628\u064b\u06ed\u0627 \u064a\u064e\u0628\u0652\u062d\u064e\u062b\u064f \u0641\u0650\u0649 \u0671\u0644\u0652\u0623\u064e\u0631\u0652\u0636\u0650 \u0644\u0650\u064a\u064f\u0631\u0650\u064a\u064e\u0647\u064f\u06e5 \u0643\u064e\u064a\u0652\u0641\u064e \u064a\u064f\u0648\u064e\u0670\u0631\u0650\u0649 \u0633\u064e\u0648\u0652\u0621\u064e\u0629\u064e \u0623\u064e\u062e\u0650\u064a\u0647\u0650 \u06da \u0642\u064e\u0627\u0644\u064e \u064a\u064e\u0640\u0670\u0648\u064e\u064a\u0652\u0644\u064e\u062a\u064e\u0649\u0670\u0653 \u0623\u064e\u0639\u064e\u062c\u064e\u0632\u0652\u062a\u064f \u0623\u064e\u0646\u0652 \u0623\u064e\u0643\u064f\u0648\u0646\u064e \u0645\u0650\u062b\u0652\u0644\u064e \u0647\u064e\u0640\u0670\u0630\u064e\u0627 \u0671\u0644\u0652\u063a\u064f\u0631\u064e\u0627\u0628\u0650 \u0641\u064e\u0623\u064f\u0648\u064e\u0670\u0631\u0650\u0649\u064e \u0633\u064e\u0648\u0652\u0621\u064e\u0629\u064e \u0623\u064e\u062e\u0650\u0649 \u06d6 \u0641\u064e\u0623\u064e\u0635\u0652\u0628\u064e\u062d\u064e \u0645\u0650\u0646\u064e \u0671\u0644\u0646\u0651\u064e\u0640\u0670\u062f\u0650\u0645\u0650\u064a\u0646\u064e<\/h6>\n<h6><strong>N\u0259fsi onu, qarda\u015f\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u0259y\u0259 s\u00f6vq etdi v\u0259 onu \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 o, z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rd\u0259n oldu.<\/strong><\/h6>\n<h6><strong>Allah ona, qarda\u015f\u0131n\u0131n c\u0259s\u0259dini nec\u0259 basd\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yeri e\u015f\u0259n bir qar\u011fa g\u00f6nd\u0259rdi. (Qar\u011fan\u0131 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc zaman) o dedi: \u201cVay hal\u0131ma! Bu qar\u011fa q\u0259d\u0259r d\u0259 ola bilm\u0259dimmi ki, qarda\u015f\u0131m\u0131n c\u0259s\u0259dini basd\u0131r\u0131m?!\u201d Bel\u0259c\u0259, o, pe\u015fman olanlardan oldu.\u00a0 Maid\u0259 sur\u0259si 30-31 <\/strong><\/h6>\n<h6>Ad\u0259m v\u0259 Havva bu hadis\u0259y\u0259 q\u0131rx g\u00fcn a\u011flad\u0131lar. Amma Allahdan bel\u0259 bir nida g\u0259ldi: \u201cA\u011flamaqdan \u0259l \u00e7\u0259kin. S\u0259n\u0259 Habil kimi g\u00f6z\u0259l bir o\u011ful b\u0259x\u015f edir\u0259m. B\u00fct\u00fcn pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259r onun n\u0259slind\u0259n, k\u00fcr\u0259yind\u0259n yaranacaqlar\u201d. G\u00f6z\u0259l bir o\u011flan d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259nd\u0259 Ad\u0259m ona &#8220;Allah\u0131n h\u0259diyy\u0259si&#8221; m\u0259nas\u0131n\u0131 ver\u0259n \u015eit ad\u0131n\u0131 verdi. \u00dcz\u00fc ay kimi idi, g\u00f6z\u00fc pisliy\u0259 baxm\u0131rd\u0131.<\/h6>\n<h6><\/h6>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130slamda Allah anlay\u0131\u015f\u0131 \u0130nsanlar\u0131n yaln\u0131z bir m\u0259budu\u00a0 var &#8211; Allah. Allah m\u00fcs\u0259lman m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin m\u0259rk\u0259zidir, onun he\u00e7 vaxt o\u011flu v\u0259 q\u0131z\u0131 olmay\u0131b. Allah \u0259z\u0259li v\u0259 t\u0259kdir &#8211; bunlar Quran\u0131n ilk ay\u0259l\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259ndiyimiz Uca Allah\u0131n \u0259sas x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ridir. Allah\u0131n ad\u0131 iki k\u0259lm\u0259nin birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n yaranm\u0131\u015fd\u0131r: \u201c\u0259l\u201d &#8211; t\u0259yin artikl (bu, o, m\u00fc\u0259yy\u0259n bir obyektin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":4441,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[50],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cumemescidi.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4772"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cumemescidi.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cumemescidi.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cumemescidi.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cumemescidi.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4772"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/cumemescidi.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4772\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4777,"href":"https:\/\/cumemescidi.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4772\/revisions\/4777"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cumemescidi.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4441"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cumemescidi.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4772"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cumemescidi.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4772"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cumemescidi.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4772"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}